Authors

• Daniela Lončar — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina — ORCID: 0000-0003-1496-9309
• Emir Tulumović — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina
• Denis Mršić — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina
• Hazim Tulumović — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina
• Amira Bijedić — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina — ORCID: 0000-0002-2358-5633
• Irma Bijedić — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina — ORCID: 0000-0003-1220-9277
• Elnur Smajić — Public Health Institution University Clinical Center Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina — ORCID: 0000-0003-0881-9443
• Semir Malić — Public Health Institution General Hospital in Gračanica "Dr Mustafa Beganović", Gračanica, Bosnia and Herzegovina — ORCID: 0000-0002-9802-4726

Keywords

arterial hypertension, kidney transplantation, antihypertensive drugs, cardiovascular diseases

DOI

Full Text

Uvod: Arterijska hipertenzija poslije transplantacije bubrega se prema preporukama JNC VII definira kao arterijski tlak > 140/90 mmHg. Prema ovoj definiciji, 75–90% bolesnika s transplantiranim bubregom ima arterijsku hipertenziju (1). Patogeneza hipertenzije kod bolesnika s transplantiranim bubregom uključuje kvalitet bubrega koji se presađuje, akutno odbacivanje alografta, primjenu blokatora kalcineurina (ciklosporin više nego takrolimus), stenozu renalne arterije alografta, stepen funkcije alografta, hronična imunska i neimunska oštećenja alografta i ponovni ili de novo razvoj glomerulonefritisa (2). Arterijska hipertenzija korelira s kardiovaskularnim bolestima poslije transplantacije (3). Svako povećanje srednjeg arterijskog tlaka za 10 mmHg nezavisno je udruženo s progresivnim povećanjem koncentrične hipertrofije lijevog ventrikula, razvojem de novo srčane slabosti i de novo ishemijske bolesti srca (4). Kardiovaskularne bolesti su glavni uzrok morbiditeta i mortaliteta u pacijenata poslije transplantacije bubrega. Cilj rada je utvrditi učestalost arterijske hipertenzije, primjenu antihipertenziva i učestalost kardiovaskularnih bolesti u skupini pacijenata s transplantiranim bubregom. Pacijenti i metode: U Klinici za interne bolesti Univerzitetsko-kliničkog centra Tuzla provedeno je prospektivno istraživanje kojim je obuhvaćeno 77 pacijenata s transplantiranim bubregom. Svim pacijentima uzeti su anamnestički podaci i učinjeni su fizikalni pregled, 12-kanalni elektrokardiogram i ehokardiografski pregled. Arterijska hipertenzija je definirana kao sistolički arterijski tlak (SBP) ≥ 140 i / ili dijastolički arterijski tlak (DBP) ≥ 90 mmHg. Rezultati: U istraživanje je uključeno 77 pacijenata – 51 muškarac (66,2%) i 26 žena (33,8%). Prosječna životna dob iznosila je 42,2 ± 1,7 godinu. Srednje trajanje dijalize prije transplantacije bubrega bilo je 43,0 ± 9,2 mjeseca. Prosječno vrijeme nakon transplantacije bubrega iznosilo je 109,2 ± 116,6 mjeseci. Učestalost arterijske hipertenzije u pacijenata s transplantiranim bubregom bila je 55,8%, prosječne vrijednosti arterijskog tlaka 155-90 ± 15,5 mmHg. 39% ispitanika liječeno jednom skupinom antihipertenziva, blokatorima kalcijevih kanala 76,1%, ACI inhibitorima 10%, beta blokatorima 7% i diuretikom 7%. S 2 skupine antihipertenziva liječeno je 37,7%, i to 37,9% kombinacijom blokatora kalcijevih kanala i ACE inhibitorima, 17,2% kombinacijom ACE inhibitora i beta blokatora, 31% kombinacijom blokatora kalcijevih kanala i beta blokatora, 3,5% kombinacijom ACE inhibitora i diuretika 6,9% kombinacijom blokatora kalcijevih kanala i diuretika kombinacijom te 3,5% kombinacijom beta blokatora i diuretika. Sa 3 skupine antihipertenziva liječeno je 15,6%, kombinacijom ACE inhibitora, blokatora kalcijevih kanala i diuretikom. U 7,8% preporučene su higijensko-dijetetske mjere. Blokatori kalcijevih kanala su najčešće propisivani lijekovi, slijede ACE inhibitori, beta blokatori i diuretici. U 69,8% pacijenata s transplantiranim bubregom je dobro kontroliran arterijski tlak. U 40,3% pacijenata s hipertenzijom prosječna vrijednost arterijskog tlaka iznosila je 169-95 ± 16,37 mmHg. Od pratećih kardiovaskularnih bolesti registrirani su hipertofija lijeve klijetke (41,2%), koronarna bolest srca (11,7%), kongestivno zatajivanje srca (3,3%), poremećaj ritma srca (7,8%). Ehokardiografski su registrirana dijastolička disfunkcija lijeve klijetke (41,6%), trikuspidna regurgitacija (15,6%), mitralna regurgitacija (29,9%), aortna regurgitacija (11,7%), manja količina perikardijalnog izljeva kod 2 ispitanika te mitralna stenoza i aortna stenoza svaka kod 1 ispitanika. Zaključak: Postoji visoka učestalost arterijske hipertenzije i kardiovaskularnih bolesti u pacijenata s transplantiranim bubregom.

Literature

1. Wadei HM, Textor SC. Hypertension in the kidney transplant recipient. Transplant Rev (Orlando). 2010 Jul;24(3):105–20. https://doi.org/10.1016/j.trre.2010.02.001
2. Mangray M, Vella JP. Hypertension after kidney transplant. Am J Kidney Dis. 2011 Feb;57(2):331–41. https://doi.org/10.1053/j.ajkd.2010.10.048
3. Kasiske BL, Guijarro C, Massy ZA, Wiederkehr MR, Ma JZ. Cardiovascular disease after renal transplantation. J Am Soc Nephrol. 1996 Jan;7(1):158–65. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8808124/
4. Locatelli F, Bommer J, London GM, Martín-Malo A, Wanner C, Yaqoob M, et al. Cardiovascular disease determinants in chronic renal failure: clinical approach and treatment. Nephrol Dial Transplant. 2001 Mar;16(3):459–68. https://doi.org/10.1093/ndt/16.3.459